Öğrenilmiş çaresizlik

Tepesinden muz sarkıtılan bir kafese beş tane maymun konulur.

Maymunlardan biri muza ulaşmaya çalışacak olursa, kafese tazyikli soğuk su fışkırtılarak maymunların beşi de ıslatılır.

Maymunlar muza ulaşma çabalarıyla, ıslatılma halleri arasındaki bağlantıyı çabucak kurar.

Ve tekrar tazyikli soğuk su yememek için muzu almaya çalışmaktan vazgeçerler.

Sonra içlerinden biri dışarı çıkarılır ve yerine yeni bir maymun sokulur.

Yeni gelenin, daha önce o kafeste yaşananlardan haberi yoktur. 

Haliyle muzu almak için yukarı uzanır ve diğer maymunlar başlarına gelecekleri bildiklerinden hemen saldırıp onu alaşağı ederler. 

Yeni gelen maymun, neden saldırıya uğradığını anlayamaz ama birkaç denemeden sonra dayak yememek için muzu almaya kalkışmaktan vazgeçer.

Sonra ilk deneyde bulunan bir maymun daha kafesten çıkarılır ve yerine hiçbir şeyden haberi olmayan yeni bir maymun daha konulur.

İkinci yeni maymun da doğal olarak kafesin tepesindeki muza uzanır hemen.

Ve o da diğerleri tarafından dövülerek engellenir. Üstelik ona saldıranlar arasında, deneyin başlangıcında kafeste bulunmayan, hiç tazyikli su yememiş olan ama nedenini bilmeden sadece muza uzanmanın sonucunun dayak yemek olduğunu öğrenen maymun da vardır.

Böyle böyle, beş maymun teker teker kafesten alınır ve yerlerine muza uzanıp da tazyikli su yememiş olan beş başka maymun koyulur.

Deneyin sonunda kafeste yine beş maymun ve tepede asılı bir muz vardır.

İçerideki maymunlar tazyikli soğuk su ile ıslatılmamışlardır. 

Ama artık hiçbiri o muza uzanmamaktadır.

ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK

Buna “öğrenilmiş çaresizlik” denir.

Yorumlar kapalıdır.